Ester Bertholet: het zonnetje in huis!

TWENTE - De klok is net weer verzet en dan realiseer ik me altijd hoe belangrijk ritme en licht voor ons zijn. Tijdens mijn opleiding heb ik nooit geleerd dat alle organen in ons lichaam een eigen ritme kennen.

Ik dacht altijd dat er maar één ritme was, namelijk dat van slapen en waken. En dat als ik wakker werd ook de rest van mijn lichaam ontwaakte. Maar dat is helemaal niet het geval. De darmbacteriën zijn bijvoorbeeld vroege vogels die ook op tijd weer gaan rusten. Zo rond 19.30 uur in de avond vinden ze het wel mooi geweest en gaan ze ‘slapen’. Dat komt goed uit, want dan kan de energie die er dan nog is, gebruikt worden voor bijvoorbeeld het aanzetten van het afweersysteem of de lever die het lichaam schoonmaakt. 

Daarom is het niet handig om om 23.00 uur in de avond nog een frietje met mayo te eten en dat op de inmiddels snurkende massa bacteriën in de darmen te kieperen. Die moeten dan zuchtend en protesterend weer aan de slag waardoor je spijsvertering van slag kan raken en je afweersysteem niet de energie krijgt die het nodig heeft om je te verdedigen tegen virussen en andere indringers.

De lever is daarentegen een echte nachtbraker, deze krijgt er pas in de loop van de avond zin in. De lever maakt dan cholesterol aan. Daarom moet je een cholesterolverlager ook in de avond innemen, dan heeft het het meeste effect. Nog eentje: de alvleesklier maakt insuline aan. Insuline heb je nodig om koolhydraten (suiker) te verwerken. De alvleesklier piekt rondom lunchtijd, dus is dat ook het moment waarop een koolhydraatrijke maaltijd het beste wordt verteerd.

Al deze ritmes hebben een dirigent nodig, een ‘Zeitgeber’ zoals onze oosterburen dat zo mooi zeggen. Die dirigent bevindt zich buiten ons lichaam in de natuur en is het buitenlicht. Dus niet per se de zon, maar het daglicht. Ook op een flink bewolkte dag is dat licht doorgaans veel sterker dan een lamp binnen. Het is voor ieder mens heel gezond om in de ochtend na het ontwaken even naar buiten te gaan en in het daglicht te bewegen.

Net zoals ons lichaam en onze geest het nodig hebben om in de avond een signaal te krijgen dat we richting slaap gaan. Dan is het licht in de natuur juist veel donkerder dan alle lampen en schermen binnen. Zeker als je last hebt van bijvoorbeeld slecht slapen, een slechte spijsvertering, verminderde afweer, afgenomen fitheid of een sombere stemming doe je er goed aan jezelf met behulp van het buitenlicht weer ‘in ritme’ te brengen. Probeer het eens een paar weken en wellicht dat je je weer het zonnetje in huis voelt!

Ester Bertholet
Ouderengeneeskundige

Meer lezen over deze andere thema’s in het boek dat Ester schreef samen met 170 ouderen en 65 collega’s; ‘Vitaal ouder worden is zo gek nog niet’