Verslaafd aan een ‘onschuldig’ tabletje

Als het over verslaving gaat, denken mensen meestal aan alcohol, drugs of roken. Maar rustgevende medicijnen en pijnstillers kunnen u ook verslaafd maken, soms zonder dat u het opmerkt. Maar is dat eigenlijk erg?

Als patiënten mij deze vraag stellen, is mijn antwoord is meestal eenvoudigweg: ‘Ja’. De belangrijkste reden is dat deze medicijnen zeker bij oudere mensen flinke bijwerkingen kunnen hebben. Sufheid, geheugenproblemen, evenwichtsproblemen en een ‘wazig gevoel’ komen vaak voor. De bijwerkingen van een slaaptabletje kunnen de hele volgende dag nog klachten geven, soms zonder dat mensen in de gaten hebben dat het van dit tabletje komt. Daarnaast is van deze middelen bekend dat de werking afneemt naarmate je ze langer gebruikt. Je hebt een steeds grotere dosis nodig voor hetzelfde effect. En hoe meer je slikt, des te meer last van de bijwerkingen je krijgt. Het is toch zonde om last te hebben van geheugen- of evenwichtsproblemen, terwijl de oorzaak bij het gebruik van een rustgevend tabletje ligt!

Maar deze medicijnen worden natuurlijk niet voor niks voorgeschreven. Als mensen veel pijn ervaren en nachten wakker liggen, willen ze natuurlijk dat de dokter (snel) iets doet. En veel artsen willen iemand die duidelijk lijdt, snel helpen. Toch is een flinke pas op de plaats nodig, voordat deze medicijnen worden voorgeschreven, omdat de verslavende werking van bijvoorbeeld de pijnstiller oxycodon heel sterk is. Deze middelen lijken chemisch gezien op heroïne. Dat zegt wel iets. Het is een krachtige pijnstiller, dus mensen zijn er meestal heel blij mee. Maar elke keer als je een tabletje inneemt, komt in je hersenen de stof ‘dopamine’ vrij. Dat geeft zo’n fijn gevoel, dat je snel nog een tabletje wilt. De kans dat je er moeilijk mee kunt stoppen wordt na een paar weken al groot.

Mijn advies is daarom om eens samen met je huisarts of apotheker je rustgevende medicijnen of sterke pijnstillers te evalueren. Probeer deze medicijnen stapje voor stapje rustig af te bouwen. Soms duurt dat maanden. En ondertussen is het belangrijk om met degene die je begeleidt een alternatief te verzinnen voor het bestrijden van de pijn, de angst, de nervositeit of de slapeloosheid, de redenen om te starten met deze medicijnen. Denk bijvoorbeeld aan ademhalingsoefeningen, meer naar buiten gaan, sporten, contact met andere mensen zoeken. Tegenwoordig bestaat er zelfs een ‘Virtual Reality-bril’ waarmee pijn aangepakt kan worden. Ook kunnen natuurlijke producten zoals valeriaan, hop of lavendel helpen. Ik mag misschien geen reclame maken en mijn beroepsstandaard raadt het niet aan (overleg ook altijd even met uw huisarts als u meerdere medicijnen gebruikt), maar de tabletten van Valdispert heb ik vaak geadviseerd en dit soort alternatieven kunnen echt werken.

Het afbouwen van deze middelen is vaak niet makkelijk, maar het levert zoveel gezondheidswinst (en geluk) op dat ik het iedereen van harte aanraad!

Dokter Ester Bertholet
www.praktijkouderengeneeskunde.nl

Meer berichten